Çocuklarda Teknoloji Bağımlılığı

Teknolojinin günümüz hayatını kolaylaştırdığı ve bazı işlerimizi yaparken yardımcı olduğu kabul edilebilir bir gerçektir. Fakat teknolojinin aşırı ve kontrolsüz kullanıldığı durumlarda zararlar doğuracağını öngörmek çok da zor değildir. Bağımlılık ise bu teknolojiden mahrum kalındığı zamanlarda yaşanan yoksunluk belirtileriyle tespit edilmektedir. Çocuklarda ise teknoloji bağımlılığının etkileri yetişkinlere nazaran çok daha yıpratıcı olabilmektedir.

Çocuğunuzun teknoloji bağımlısı olduğunu nasıl anlarsınız?

Çocuğunuz tv, tablet, bilgisayar vb. kısa süreliğine kullanacağını söyleyip başından ayrılamıyorsa,

Uzun süre kullanmaktan dolayı bazı fiziksel ve ruhsal sorunlar yaşamaya başlamışsa. Örneğin; gözlerde rahatsızlık, boyunda ağrı, uyuşukluk ve halsizlik gibi, ya da uyku bozuklukları, gerçek hayatta arkadaşlık kuramama, var olan arkadaşlıklarını sürdürememe, ailevi problemler ve aktivitelerde azalma gibi sorunlar yaşamaya başlanmışsa,

Artık bu durum derslerini etkiliyor ve günlük temel ihtiyaçlarını (beslenme,uyku vb.) karşılamada sorun oluşturuyorsa,

Bilgisayardan ya da tabletten uzun süre uzak kalındığında huzursuzluk gibi yoksunluk belirtileri yaşanıyorsa,

Uzun süre bilgisayarla vakit geçirdiğinde suçluluk duygusu ve yalan söyleme gibi davranışlar sergiliyorsa,

Bilgisayar ya da telefon üzerinden görüşmeyi yüz yüze görüşmeye tercih etmeye başlamışsa teknoloji bağımlılığı belirtilerinin görüldüğünden bahsedebiliriz.

Çocuklarda teknoloji bağımlılığının önüne nasıl geçilebilir?

Çocuğunuzun yapmak istediği fakat yapmaya fırsat bulamadığı seveceği aktivitelerin listesi yapılabilir. Örneğin, müzik kursu gibi sanatsal aktivitelere katılımı sağlanabilir. Sevdiği bir spor dalına yönlendirilebilir.

İnternet kullanımını da haftalık çizelgelerle sınırlayıp, bu çizelgeye uyması sağlanabilir. Böylelikle bilinçli şekilde uzun saatler ekran karşısında kalmasının önüne geçilip, teknoloji bağımlılığının ilerlemesi durdurulabilir.

Küçük yaşlarda tv, internet, bilgisayar, tablet gibi teknoloji ürünlerine karşı alışkanlık kazanılmaması yönünde çaba sarf edilebilir. 2 yaşından küçük bebeklerin teknolojiyle erken yaşta tanışmaması sağlanabilir. Okul önce yaş grubunda ise günde toplamda 30 dakikayı geçmemesi kaydıyla teknoloji kullanımı sınırlandırılabilinir. İlkokulda ise bu süreç 45 dakikayı geçmemesi şartıyla ayarlanabilir.

Çocukların yüz yüze kuracakları arkadaşlık ilişkileri desteklenmeli ve sosyalleşmesi yönünde yüreklendirilmelilerdir. Ayrıca, kullandıkları bilgisayarlara güvenli kullanım paketleri eklenerek onlara zarar verecek sayfalara girmeleri engellenebilir. Ev içinde okuma saati, yemek saati ve çay saati gibi birlikte geçirilecek zamanların oluşturulmasına dikkat edilmesi ve onlarında bu tür birlikteliklere katılımını sağlamak hem aile içi iletişimin güçlenmesi hem de bu konuda çocuklarımıza faydalı olacaktır.

Hangi durumlarda uzman desteği alınması uygun olur?

Teknolojinin insana konfor ve rahatlık açısından faydaları olabildiği gibi özellikle çocuklarımızın küçük beden ve zihinlerine yıpratıcı etkileri olabilmektedir. Çocuğunuz yukarıda da sayılan teknoloji bağımlılığı belirtilerini yoğun bir şekilde yaşamaya başlamışsa ve bu durum onun günlük hayatını sürdürmede sorun oluşturuyorsa, akademik başarısında bir düşüşe neden oluyorsa, sosyal ilişkilerinde gerilemeye neden oluyorsa bir uzmana başvurmak gerekebilir. Ailelere düşen öncelikle çocuğun teknoloji kullanımını bir ölçüde sınırlamaya çalışmak, süresi uzayan kullanımları fark edip bu konuda birlikte çözüm bulmaya çalışmaktır. Fakat bu süreç çocuk için teknolojiyi kötüye kullanma haline gelmişse bir uzmandan destek almak faydalı olacaktır.

Uzm. Psk. Ebru YILDIRIMLI

Yorum Yaz