Çocuklarda Yaz İshalleri

Medipol Üniversitesi Pendik Hastanesi Başhekimi ve Çocuk Sağılığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Musa Bostancıoğlu yaz aylarında artan ishallerin günlük hayatı sekteye uğratacak derecede rahatsızlık verebileceğini ancak iki haftayı geçen uzun süreli ishalin ise çöliak,kistik fibroz,chron ülseratif kolit gibi doğumsal barsak hastalıklarının habercisi olabileceğini bildirdi. ‘’Uzamış ishale neden olan dizanteri ve daha ciddi paraziter hastalıklar tedavi edilmezse beyin iltihabına, karaciğer kistine varıncaya kadar bir çok tehlikeli hastalığın öncüsü olabilirler’’diyerek uyarıda bulundu.

Çocuk Sağılığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Musa Bostancıoğlu, mikrobik ya da mikrobik olmayan birçok nedenle ortaya çıkabilen ishalin çocuk ölüm nedenleri arasında dördüncü sırada yer aldığını belirtti.
İshalin en sık nedeninin besin zehirlenmesi olduğunu kaydeden Dr. Bostancıoğlu, “Dışkılamanın günde 6 ila 8 defadan fazla sayıda ve sulu olmasının risk taşıdığını bu durumda hastanın en yakın bir sağılık kuruluşuna başvurması gerektiğini” söyledi.
Dr. Bostancıoğlu ‘’bebek ve çocuklar kusma ve ishalle aşırı su kaybederek erişkine göre daha hızlı şekilde böbrek ve kalp yetmezliğine girebilirler” diyerek ishale kayıtsız kalınmaması gerektiğinin altını çizdi..

Mikropların çoğu besinlerle bulaşıyor

Çocuk Sağılığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Musa Bostancıoğlu, “Herhangi bir mikroorganizmanın bağırsak mukozasında yaptığı tahribat sonucu ortaya çıkan ishal durumuna akut infeksiyoz ishal denir. Mikrop bulaşmış suların içilmesi besinlerin yenmesi veya direnci azalmış hastada vücudun kendi bakterilerinin hastalık yapar hale gelmesiyle ishal oluşmaktadır. Mikropların çoğu iyi klorlanmış suda ölmektedir ancak Rota virüsü gibi klora dirençli bazı mikroplar da vardır. Kanalizasyon karışmış suların bilmeden kullanılması, kapalı şehir suyu şebekesi dışından edinilmiş kuyu sularının içilmesi sonucunda da ishal gelişebilmektedir” ifadelerini kullandı.

Açıkta bırakılan gıdalar zehirliyor

Tarihi geçmiş ya da açıkta fazla bekletilen tavuk eti, yumurta,et ve diğer hayvansal gıdaların ishale ve zehirlenmeye neden olduğunu kaydeden Dr. Bostancıoğlu, ” mikrop bulaşmış sucuk, pastırma, salam, konserve, et suyu ve soslar, pilav, makarna ve süt tozu,krema,mayonez,dondurma gibi gıdaların yenmesi, süt, çiğ veya az pişmiş deniz ürünlerinin tüketilmesi de ishale neden olur.Kanalizasyon bulaşmış suyla yıkanan sebze ve meyvelerin yenmesi de ishal sebebi olabilir” ifadelerini kullandı.

İshalken az ve sık beslenilmeli

Dr. Bostancıoğlu, “Hastanın klinik tablosu belirlendikten sonra ve gerekli ise acil girişimlerde bulunulduktan sonra laboratuar tanıya geçilmelidir. İshal tanısında en basitinden en karmaşığına kadar pek çok yöntem sırayla kullanılmalı. Bu süreçte hasta ishalin süresi,sayısı,gıdalarla ilişkisi,sancılı olup olmadığı yönünden sorgulanmalı..Gaytanın görünümü,şekli,rengi,kokusu,kanlı ve mukuslu olup olmadığı hasta yakınından öğrenilerek laboratuarda gayta (dışkı) mikroskopisine de bakılmalı. Tedaviye dirençli uzamış ishallerde ileri düzey tetkikler mutlaka yapılmalı’’ dedi.

Çoğu ishal olgusunda, tedavi kaybedilen sıvı ve minerallerin en kısa sürede yerine konması yeterli olur. Bu amaçla, aşırı sıvı kaybı olan ağızdan beslenemeyenlere hastanede damar yolundan serumla sıvı verilmeli. Kusması olmayan çok sıvı kaybı olmayana ağızdan sıvı yiyecekler ve su verilmeli. Ancak az az ve sık sık beslenilmeli bulantı uyarılmamalıdır” şeklinde konuştu.

İshali kesmek için içilen kola ve kahve şehir efsanesi

İshali olan hastalara kola, kahve içirilmesinin tamamen bir şehir efsanesi olduğunun altını çizen Dr. Bostancıoğlu, “Tedaviyle birlikte hasta kişi yiyecek olarak yoğurt, ayran, muz, yayla çorbası, patates havuç, gibi gıdalarla beslenmeli. Aşırı yağlı olmamak kaydıyla makarna pilav yiyebilir. Ayran, sade soda, şeftali ve elma suyu içebilir. Sadece erik, kayısı, karpuz, kavun, kiraz, armut, mısır,kuruyemişler,bakliyatlar, kızartmalar gibi bağırsak çalışmasını hızlandıran yiyecekler kesilmelidir” dedi.Barsakta bozulan mikrobik dengeyi yeniden oluşturmak için probiyotikler kullanılabilir,1 haftayı geçmiş ishallerde yıpranmış barsak dokusunun daha hızlı iyileşmesi için çinko şurupları doktor önerisiyle verilebilir.Antibiyotikler ise gayta tahlili yapılmadan ve doktor yazmadan kesinlikle kullanılmamalıdır.
Dr. Bostancıoğlu, “Hasta bebek emiyorsa, emzirmeye devam etmeli, katiyen emzirmeyi kesmemelidir. Dışkı ile atıyor diye su ve sulu gıdalar vermekten vazgeçilmemelidir. İshalden korunmak için yapılması gereken en önemli şey ise hijyenik olmaktır” ifadelerini kullandı..

Uzm. Dr. Musa BOSTANCIOĞLU
Medipol Pendik Üniversite Hastanesi Baş Hekimi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı