Aile Planlaması

Gebeliği önleme yöntemleri birçok çift tarafından çeşitli nedenlerle kullanılır. Bazı çiftler çocuklar arasında belirli bir yaş farkı oluşmasını sağlamak veya çocuk sayısını sınırlamak amacıyla önleyici yöntem kullanırlar. Kalp hastalığı, şiddetli diyabet, böbrek yetmezliği ve benzeri hastalıkları olan bazı çiftler de ortaya çıkacak olumsuz etkileri değerlendirerek gebelikten korunmak isterler. Hangi sebeple olursa olsun sağlık kuruluşuna düşen görev, gebe kalmanın veya gebelikten korunmanın faydaları ve riskleri hakkında çiftleri ayrıntılı biçimde bilgilendirmektir.

Bazı yan etkiler sonucu sağlık problemleri ile karşılaşıldığında birçok çiftin, kullandıkları yöntemin yan etkileri ile ilgili yeteri kadar aydınlatılmadığı saptanmaktadır. Ayrıca bazı yöntemlerin kullanım kılavuzlarında da etki mekanizması ve yan etkiler tam bildirilmemektedir. Çiftlerin bu konuda karar verirken bilinçli olmaları hem aile sağlığı açısından hem de yöntemin etkinliğinin artması açısından önemlidir. Yöntemi eşlerin her ikisinin de benimsemesi ve kullanırken kendilerini rahat hissetmesi gerekir. Ayrıca bu konudaki sorumluluk eşler arasında paylaşılmalı, korunma yükü eşlerden sadece birine yüklenmemelidir.

Gebelik Önleme Yöntemi Seçerken Sağlık Kuruluşuna Başvurmak Gerekir mi?
Hangi yöntemin uygun olduğunu belirlerken bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir. Eşlerin yaşam tarzları, inançları, alışkanlıkları, sağlık durumları, üreme organlarının durumu ve tıbbi öyküleri (geçirilen hastalıklar, ameliyatlar vb.) birlikte değerlendirilerek uygun yöntem seçilebilir. Sağlık çalışanı yöntemin etkileri ve yan etkileri ile ilgili ayrıntılı bilgi verdikten sonra çiftlerin kendilerine uygun bir seçim yapmasına yardımcı olabilir.

Yöntemin seçilmesi ve kullanılmasından sonra da sağlık personelinden izlem danışmanlığı mutlaka alınmalıdır.

İdeal Yöntem Var mı?
Bir yöntemin ideal sayılabilmesi için şu özellikleri taşıması gerekir:
• Yöntemi eşlerin her ikisi de benimsemelidir.
• Gebeliği mutlak surette önlemelidir.
• Sağlığa zarar vermemelidir.
• Uygulanması kolay olmalıdır.
• Maliyeti düşük olmalıdır.
• Çiftler bu yöntemi kullanırken kendilerini rahat hissetmelidirler.
Tüm çağdaş tıbbi gelişmelere rağmen bu özellikleri tümüyle barındıran bir yöntem henüz mevcut değildir. Fakat bu özelliklerin hepsine sahip olabilecek bir yöntemin geliştirilmesi yönünde araştırmalar devam etmektedir. Ancak bulunması zor görünmektedir. Zira hâlen deneysel aşamada olan birçok yöntem de fizyoloji ile ters düşmektedir.

Gebelik Önleme Yöntemleri
“Gebeliği önleyici modern aile planlaması yöntemleri, kadına ait yöntemler ve erkeğe ait yöntemler olmak üzere ikiye ayrılır.

Kadına ait yöntemler:
Geçici yöntemler; doğum kontrol hapları, rahim içi araçlar, gebeliği önleyici iğneler, derialtı kapsülleri (İmplant), kadın kondomu, diyafram, sperm öldürücüler (spermisitler), vajinal halka Kalıcı yöntemler; tüplerin bağlanması (Tüp ligasyonu) dur.

Erkeğe ait yöntemler:
Geçici yöntemler; kondomu (Kılıf, Prezervatif) Kalıcı yöntemler; sperm kanallarının bağlanması (Vazektomi) dir.

KADINA AİT YÖNTEMLER
Gebeliği Önleyici Haplar (Kombie Oral Kontraseptifler) Nedir?
Kadınlık hormonlarını (östrojen ve progesteron) içeren haplardır. Her gün düzenli olarak alındığında gebelikten korur.

Nasıl Korur?
Kadının yumurtalıklarından yumurta hücresini gelişip atılmasını engeller. Rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak erkek tohum hücrelerinin rahmin içine geçmesini önler.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Doğru kullanıldığında %99 etkilidir. Bırakıldığında tekrar gebe kalınabilir. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz. Rahim ve yumurtalık kanserlerine karşı koruyucudur. Adet ağrısını azaltır, adetleri düzenli hale getirir. Kansızlığı azaltır.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Geçici olarak ilk 3 ayda bulantı, kilo artışı, baş ağrısı, adet kanaması miktarında azalma, ara kanamalar ve lekelenme görülebilir. Anne sütünün kalitesini bozar ve miktarını azaltır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara (CYBE) karşı korumaz.

Kimler için uygundur?
Her gün hap almayı hatırlayabilecek kadınlar, adet kanamaları fazla miktarda, düzensiz, aşırı ağrılı olan kadınlar, adet öncesi rahatsızlık yaşayanlar (gerginlik, baş ağrısı, vücutta sıvı tutulması), henüz kürtaj olmuş veya kendiliğinden düşük yapmış kadınlar, yeni doğum yapmış ancak emzirmeyen kadınlar (3 haftadan sonra kullanabilirler).

Kimler için uygun değildir?
Meme kanseri, tanısı ya da şüphesi olanlar, nedeni bilinmeyen vajinal kanaması olanlar, 35 ve daha yukarı yaşta olup günde 15’den fazla sigara içen kadınlar, damar sertliği, damar tıkanıklığı, tansiyonu yüksek (kan basıncı >160/100 mm/hg) ve felç öyküsü olanlar, karaciğer hastalığı olanlar (hastalık devam ettiği sürece), şeker hastaları, safra kesesi hastalığı olanlar, yeni ameliyat geçirmiş ya da ameliyata hazırlananlar, emziren anneler, Migren olan, AIDS olup anti retro viral tedavi alanlar.

Nasıl Kullanılır?
Hapa başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Hap adetin ilk 5 günü içinde alınmaya başlanmalıdır ve ek yöntem kullanmaya gerek yoktur. Kullanılan hap 28’lik paketlerdeyse, paket bitene kadar her gün bir tane hap içilir. Paket bitince, ara vermeden yeni bir pakete başlanır, adet beklenmez. Kullanılan hap 21’lik paketlerdeyse, üç hafta boyunca her gün bir tane hap alınır, 21 tane hap bittiğinde 7 gün ara verilip, yeni bir pakete başlanır, adet beklenmez. Hap alınması 1 gün unutulursa, unutulan hap hatırlandığı anda alınmalıdır. Daha sonraki hap her zaman içildiği vakitte alınır. Hap alınması üst üste 2 gün unutulursa en geç 72 saat içinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Gebeliği Önleyici Haplar (Mini Haplar) Nedir?
Kadınlık hormonlarından birini (progesteron) içeren haplardır. Her gün düzenli olarak aynı saatte alındığında gebelikten korur.

Nasıl Korur?
Rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak erkek tohum hücrelerinin rahmin içine geçmesini önler. Kadının yumurtalıklarından yumurta hücresini gelişip atılmasını engeller.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Doğru kullanıldığında %98 etkilidir. Bırakıldığında tekrar gebe kalınabilir. Emziren annelerde çok etkilidir. Anne sütünün kalitesini bozmaz. Miktarını artırabilir. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz. Rahim ve yumurtalık kanserlerine karşı koruyucudur.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Geçici olarak ilk aylarda düzensiz adet görme, adet görmeme ve lekelenme görülebilir. Her gün aynı saatte alınması gerekmektedir (özellikle emzirmeyenler). Düzenli alınmazsa, gebelik oluşabilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı korumaz.

Kimler için uygundur?
Her gün aynı saatte hap almayı hatırlayabilecek kadınlar, emziren anneler (6. haftadan sonra), henüz kürtaj olmuş veya kendiliğinden düşük geçirmiş kadınlar, sigara içen kadınlar, 16 yaşından büyük her yaştaki kadınlar.

Kimler için uygun değildir?
Bebeği 6 haftadan küçük olan emziren anneler, tanı konmamış vajinal kanaması olanlar, aktif karaciğer hastalığı olanlar (hastalık devam ettiği sürece), meme kanseri öyküsü, tanısı ya da şüphesi olanlar, tüberküloz (verem) ve epilepsi (sara) tedavisi görmekte olanlar

Nasıl Kullanılır?
Hapa başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Hap adetin ilk 5 günü içinde alınmaya başlanmalıdır. Ek yöntem gerekmez. Hap alımı üç saatten daha fazla geciktirilirse gebelik riski artar. Hap alınması üst üste 2 gün unutulursa gebe kalma riski çok arttığından, en geç 72 saat içinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Rahim İçi Araç (RİA, Alet, Spiral) Nedir?
Rahmin içine yerleştirilen küçük, plastik bir araçtır. Bakır ve hormon içeren tipleri vardır.

Nasıl Korur?
Erkek tohum hücrelerinin kadın yumurta hücresini döllemesini engeller.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
%98 etkilidir. Uzun süre gebelikten korur. Bakırlı olanlar 10 yıl korur. Bir kere uygulanınca gebelikten korunmak için başka bir şey gerektirmez. Çıkartıldığında hemen gebe kalınabilir. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz. Hiçbir ilaçla etkileşimi yoktur.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Mutlaka bir sağlık kuruluşunda uygulanması gereklidir. Bazı kadınlarda uygulama ve çıkarma işlemi ağrılı olabilir. Uygulamayı takibeden ilk aylarda kasık ağrısı, lekelenme ve adet miktarında artma veya adet süresinde uzama olabilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı korumaz.

Kimler İçin Uygundur?
Uzun süre korunmak isteyenler. İleri yaşta olup sterilizasyon istemeyenler. Yeni doğum yapmış emziren kadınlar. Kürtaj olmuş ya da kendiliğinden düşük yapmış kadınlar. Diğer yöntemleri kullanmakta zorluk çekenler.

Kimler İçin Uygun Değildir?
Gebeler ya da gebelik şüphesi olanlar. Kısa (bir yıldan az) sürede yeniden çocuk sahibi olmak isteyenler. Adetleri aşırı ağrılı ve adet kanaması çok fazla olan kadınlar. Rahminde veya diğer üreme organlarında kronik iltihap bulunanlar. Rahminde veya diğer üreme organlarında yapısal bozukluğu olanlar. Rahminde veya diğer üreme organlarında kanser olanlar. Birden fazla cinsel eşi olanlar (kendisinin veya eşinin).

Nasıl Uygulanır?
Rahim içi araç (RİA) uygulatmadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Eğitilmiş sağlık personeli tarafından gebe olunmadığından emin olunan herhangi bir zamanda rahmin içine yerleştirilir. Kullanım süresi sonunda RİA değiştirileceği zaman ara vermeden hemen yenisi uygulanabilir; rahmi dinlendirmeye gerek yoktur. Herhangi bir yakınma yoksa RİA uygulandıktan sonra ilk kontrole 1’inci ayın sonunda, diğer kontrollere yılda 1 kez gidilmelidir.

Gebeliği Önleyici İğneler (3 Aylık) Nedir?
Düzenli olarak 3 ayda bir kez iğne şeklinde uygulanır ve kadınlık hormonlarından birini (progesteron) içerir.

Nasıl Korur?
Rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak erkek tohum hücrelerinin rahmin içine geçmesini önler. Kadının yumurtlamasını engeller.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Doğru ve düzenli uygulandığında %99 etkilidir. Kadın isterse kullandığı bu yöntemi daha kolaylıkla gizleyebilir. Östrojen kullanamayan kadınlarca da kullanılabilir. Rahim ve yumurtalık kanserlerine karşı koruyucudur. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz. Emziren anneler kullanabilir.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Adet kanamalarında artma, azalma, lekelenme ve kesilme yapabilir. Kilo artışı görülebilir. Doğurganlığın geriye dönüşü gecikebilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyucu değildir.

Kimler İçin Uygundur?
En az 2 yıl gebe kalmak istemeyen kadınlar. 35 yaş üzerinde ve sigara içen kadınlar. 18-45 yaş arasındaki kadınlar. Emziren kadınlar (6 haftadan sonra). Henüz kürtaj olmuş veya kendiliğinden düşük geçirmiş olan kadınlar (ilk 7 gün içerisinde). Adet düzensizliği ve amenoreden (adetten kesilme) rahatsızlığı duymayacak kadınlar. Östrojen hormonu içeren yöntemleri kullanamayanlar. Tüberküloz (verem) veya epilepsi (sara) tedavisi görmekte olanlar. HIV ve AİDS olup anti retro viral tedavi olanlar

Kimler İçin Uygun Değildir?
Meme kanseri, tanısı ya da şüphesi olanlar. Nedeni bilinmeyen vajinal kanaması olanlar. Karaciğer hastalığı olanlar (hastalık devam ettiği sürece). Kalp krizi ve felç geçirmiş olanlar. Damar tıkanıklığına bağlı kalp hastalığı (koroner arter hastalık) ve ağır hipertansiyonu olanlar. 20 yıldan uzun süredir göz, böbrek veya sinir sistemi hasarıyla birlikte şeker hastalığı (diyabet) olanlar. Hipertansiyon.

Nasıl Uygulanır?
3 aylık iğne kullanmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Sağlık personeli tarafından 3 ayda bir kas içine (kola ya da kalçaya) enjekte edilir. İğne yapıldıktan sonra iğne yeri ovulmamalıdır. İğneler zamanında ve düzenli olarak her 3 ayda bir yapılmalıdır. Bırakıldıktan sonra yeniden gebe kalmak belli bir süre alabilir.

Gebeliği Önleyici İğneler (1 Aylık) Nedir?
Düzenli olarak ayda bir kez iğne şeklinde uygulanır ve kadınlık hormonlarını (östrojen, progesteron) içerir.

Nasıl Korur?
Kadının yumurtlamasını engeller. Rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak erkek tohum hücrelerinin rahmin içine geçmesini önler.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Doğru uygulandığında %99 etkilidir. Kadın isterse kullandığı bu yöntemi daha kolaylıkla saklayabilir. Adet düzeninde 3 aylık iğnelere göre daha az değişiklik yapar. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
İlk aylarda ara kanaması yapabilir. Baş ağrısı, baş dönmesi, göğüslerde hassasiyet ve kilo artışına neden olabilir. Anne sütünün miktarını azaltıp, kalitesini bozabilir. Her ay iğne yaptırmak gerekir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korumaz.

Kimler İçin Uygundur?
Ayda bir düzenli olarak iğne yaptırabilecek olanlar. Adet düzensizliği olmasından rahatsızlık duymayanlar. Henüz kürtaj olmuş veya kendiliğinden düşük geçirmiş olanlar (ilk 7 gün içinde). Emzirmeyen kadınlar (doğumdan 3-4 hafta sonra). Emziren kadınlar (doğumdan 6 ay sonra)

Kimler İçin Uygun Değildir?
Meme kanseri, tanısı ya da şüphesi olanlar. Nedeni bilinmeyen vajinal kanaması olanlar. 35 ve daha yukarı yaşta olup günde 15’den fazla sigara içenler. Damar sertliği, damar tıkanıklığı, yüksek tansiyonu (kan basıncı >160/100 mm/hg) ve felç öyküsü olanlar.

Karaciğer hastalığı olanlar (hastalık devam ettiği sürece). Şeker hastaları, safra kesesi hastalığı olanlar. Yeni ameliyat geçirmiş ya da ameliyata hazırlananlar. Emziren anneler. Östrojen alması sakıncalı olan kadınlar. Migreni olanlar. HIV ve AİDS olup anti retro viral tedavi olanlar.

Nasıl Uygulanır?
1 aylık iğne kullanmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Sağlık personeli tarafından ayda bir kas içine (kola ya da kalçaya) enjekte edilir. Adet kanamasının başlangıcından itibaren ilk 5 gün içinde yapıldıysa anında korumaya başlar. İğneler zamanında ve düzenli olarak ayda bir yapılmalıdır. Üç günü aşan gecikme olursa kişinin gebe olmadığından emin olunmalıdır.

Deri Altı Çubuk (İmplant) Nedir?
İmplanon, deri altına yerleştirilen ve 3 yıl süre ile yüksek oranda doğum kontrolü sağlayan bir çubuktur. 4 cm uzunluğunda ve 0,2 cm çapındadır. Eğitim almış hekim veya hemşire tarafından basit bir yöntemle üst kola yerleştirilir.

Nasıl Korur?
Kadının yumurtalıklarında yumurta hücresinin gelişip atılmasını engeller. Rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak erkek tohum hücrelerinin rahim içine girmesini engeller. Rahim iç tabakasını incelterek gebelik ürününün yerleşmesini engeller.

Olumlu Yönleri Nelerdir?

Gebelikten koruyucu etkisi en yüksek yöntemdir. Kullanılması kolaydır. (3 yılda sadece 1 kez uygulanması yeterlidir). Menarştan menopoza dek her yaşta güvenle kullanılabilir. Hatırlamayı gerektirmez. Cinsel ilişkiden bağımsızdır. Östrojene bağlı yan etki olmaz. Çıkarılınca doğurganlık 3 ay içinde geri döner. Anne sütünün kalitesini ve miktarını etkilemez.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Adet düzeninde aksama, düzensiz ve uzamış kanamalar ilk yıl görülebilir, uygulamadan bir yıl sonra hiç adet olmaması görülebilir. Uygulama için eğitilmiş personel gereklidir. Küçük bir cerrahi işlemle yerleştirilir ve çıkarılır. Bu işleme bağlı enfeksiyon, hematom görülebilir. Deri altında fark edilebilir. Kullanıcı yöntemi kendi kendine bırakamaz. CYBE’lere karşı koruyuculuğu yoktur.

Kimler İçin Uygundur?
Uzun ya da sürekli korunma isteyen menarştan menopoza tüm kadınlar. İstediği kadar çocuğu olup sterilizasyon istemeyen kadınlar. Östrojen içeren aile planlaması yöntemlerini kullanamayan kadınlar. Emziren anneler (6. haftadan sonra). Sigara içenler.

Kimler İçin Uygun Değildir?
Meme kanseri mevcudiyeti.,tanı konulmamış vajinal kanama, emziren annelerde doğum sonrası ilk 6 hafta, karaciğer hastalığı,tüberküloz, epilepsi, iskemik kalp hastalığı ve hipertansiyon.

Nasıl Uygulanır?
İmplanon kullanmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. İmplanon amplikatöre önceden yüklenmiş implant çubuğu ile kullanıma hazır ve sterildir. Sol kolun üst kısmına yerleştirilir. Yerleştirme işlemi yaklaşık 1 dakika sürer, etkisi hemen başlar. Çıkartıldığında, doğurganlık geriye döner.

Kadın İçin Bariyer Yöntemler
Diyafram Nedir?
İnce kauçuktan yapılmış, rahmin ağzını örten şapka şeklinde bir araçtır.

Nasıl Korur?
Erkek tohum hücrelerinin hazneden rahme geçmesini engeller.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Doğru kullanıldığında %94 etkilidir. Uygulanması konusunda eğitilen kadınlar, kendi kendilerine uygulayabilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı kısmen koruyucudur. Sadece cinsel ilişki sırasında kullanılması gerekir. 6 saat öncesinden yerleştirilebileceği için cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz. Emziren kadınlar da kullanabilir. Aynı diyaframı 2 yıl süreyle kullanmak mümkündür.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Koruma etkisi RİA, hap, iğne, Norplant gibi modern yöntemlerden daha düşüktür. Önceden yerleştirilmediği takdirde cinsel ilişkiyi kesintiye uğratabilir. Kadının parmaklarını haznesine sokması gerekir.

Kimler İçin Uygundur?
Yerleştirme tekniğini öğrenebilen kadınlar, diğer yöntemleri uygulamakta zorluk çeken kadınlar.

Kimler İçin Uygun Değildir?
Hazne, rahim ya da rahim ağzında şekil ya da pozisyon bozukluğu olan kadınlar, mesanesi ve rahmi aşağı sarkmış olan kadınlar, sık sık mesane iltihabı geçiren kadınlar, kauçuk ya da spermisite alerjisi olan kadınlar, son 6 hafta içinde doğum yapmış olan kadınlar, toksik şok sendromu öyküsü olan kadınlar.

Nasıl Kullanılır?
Diyafram kullanmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Eğitilmiş sağlık personeli tarafından kadına en uygun olan diyafram boyu belirlenir. Nasıl uygulanacağı öğretilir. Kadın cinsel ilişkiden önce (en fazla 6 saat), tercihen spermisitle birlikte diyaframı hazne içine rahim ağzını kapatacak şekilde uygular.

lişkiden sonra diyaframın en az 6 saat (en çok 24 saat) kalması gerekir. Çıkartıldıktan sonra diyafram, yıkanmalı, kurulanmalı ve kutusunda saklanmalıdır. Spermisitle birlikte kullanıldığında diyaframın koruyuculuğu artar.

Kadın Kondomu Nedir?
Kadınlar tarafından kullanılan 17 cm uzunluğunda, yumuşak ve ince poliüretan tabakasından yapılmış, haznenin içini tümüyle kaplayan, iç ve dış olarak iki değişik boyda halkası olan tek taraflı kapalı silindir bir kılıftır.

Nasıl Korur?
Kadın kondomu, hazne içini ve rahim ağzını örterek, cinsel ilişki sırasında erkekten atılan meni içerisindeki erkek tohum hücrelerinin kadının rahmi içine girmesini önler. Doğru kullanıldığında %95 etkilidir.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Sadece kadının kontrolü altında, tek bir yöntem kullanımı ile istenmeyen gebeliklerden ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunma imkanı sağlar. Dış genital kısmın da “örtülmüş” olması nedeniyle HPV’ye karşı korunma sağlayıp, rahim ağzı kanser riskini azaltır. Poliüretandan yapılmış olması sebebiyle, erkek prezervatiflerinde bulunan lateks maddesine karşı allerjik olan kadınlar (ve erkekler) için bir seçenek oluşturur. Kadının adetli olduğu dönemlerde de kullanılabilir. Kadın kondomu ilişkiden saatlerce önce takılabilmektedir. Kondomu takmak için ilişkiyi bölmeye gerek kalmamaktadır. Alınmasında reçeteye ihtiyaç yoktur.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Kadın takmakta zorlanabilir. Bu kondomu kullanmak için kadının kendi anatomisini iyi bilmesi gerekmektedir. Doğru bir yerleştirme deneyim gerektirir. Fiyatı erkek prezervatifine göre nispeten daha pahalıdır.

Kimler İçin Uygundur?
Gebelikten korunmak isteyen üreme çağındaki kadınlar, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak isteyen kadınlar, seyrek cinsel ilişkide bulunanlar, başka yöntem kullanamayanlar.

Kimler İçin Uygun Değildir?
Poliüretan allerjisi olanlar.

Nasıl Kullanılır?
Kadın kondomu kullanmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Her tür cinsel ilişkide kondom kullanılmalıdır ve her ilişkide yeni bir kondom kullanılmalıdır. Kondomun kullanım tarihine dikkat edilmelidir. Kullanım süresi geçmiş kondomlar kullanılmamalıdır. Kondom su bazlı kayganlaştırıcılarla kullanılabilir.

Vazelin, bebek yağı veya yağlı kremlerle kullanılmamalıdır; bu maddeler kondomun zedelenmesine ve koruyuculuğunun bozulmasına neden olur. Kondom paketini açmak için diş ya da kesici bir alet, makas v.b. kullanılmamalıdır, kondom yırtılabilir. Tırnakların zarar vermemesine dikkat edilmelidir. İlişkinin en başında cinsel sıvılar birbirine değmeden kondom kullanılmalıdır. Eğer ilişkinin herhangi bir yerinde kondomun zarar gördüğü hissedilirse kondom hemen değiştirilmelidir. İç halka baş ve işaret parmağıyla sıkıştırılmalıdır. Kondomun kapalı ucu vajinaya girecektir. İç halka tutularak vajinanın içine itilmelidir. İç halka olabildiğince derine yerleştirilmelidir. Dış halka vajinanın girişinde durmalıdır. Ayrıca dış halka vajina girişini cinsel ilişki süresince kaplamalıdır. Cinsel ilişki bitiminde, kondomun dış halkası kendi etrafında çevrilerek, içindekilerin dökülmesi engellenerek ve çekilerek çıkarılmalıdır. Kondom sperm saçmayacak şekilde çöpe atılmalıdır.

Kadın İçin Bariyer Yöntemler (Fitil, Köpük, Tablet ve Diğer Sperm Öldürücüler) Nedir?
Hazneye konularak uygulanan fitil, köpük ve tabletlerdir.

Nasıl Korur?
Erkek tohum hücrelerini hazne içinde öldürerek gebeliği önlerler.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Doğru kullanıldığında %94 etkilidir. Kadın kendi kendine uygulayabilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı kısmen koruyucudur. Önceden uygulandığında (en çok 1 saat) ilişkiyi kesintiye uğratmaz. Haznenin kayganlığını artırır. Kullanmak için sağlık personeline muayene olmak gerekmez. Emziren kadınlar da kullanabilir.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Koruma etkisi RİA, hap, iğne, Norplant gibi modern yöntemlerden daha düşüktür. Önceden yerleştirilmediği takdirde cinsel ilişkiyi kesintiye uğratabilir. Kadının parmaklarını haznesine sokması gerekir. Sıcak havada eriyebilir.

Kimler İçin Uygundur?
Geçici korunma isteyenler.

Kimler İçin Uygun Değildir?
Fitillerin içerdiği kimyasal maddelere alerjisi olanlar, cinsel ilişkiden hemen sonra hazneyi yıkama alışkanlığı olanlar, hazne ya da rahim ağzında şekil bozukluğu olanlar.

Nasıl Kullanılır?
Fitil, tablet, köpük ve diğer sperm öldürücüler kullanılmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır.

Fitil ve diğer sperm öldürücüler (spermisitler) her cinsel ilişkiden 15 dakika önce hazneye bir adet (olabildiğince derine) yerleştirilir. Koruyucu etkileri 1 saat sürer. Uygulamadan sonra bir saat geçmişse ya da ikinci kez cinsel ilişki olacaksa yeniden spermisit uygulanmalıdır. İlişkiden sonra spermisiten etkili olabilmesi için 6 saat süreyle hazne yıkanmamalıdır.Spermisit uygulamadan önce eller sabunla yıkanmış ve kuru olmalıdır. Her ilişki için yeni bir spermisit kullanılmalıdır.

Kadında Tüplerin Bağlanması (Tüp Ligasyonu) Nedir?
Kadında yumurtayı taşıyan tüplerin ameliyatla bağlanmasıdır. Uygulandıktan sonra artık gebe kalınmaz. Tüplerin bağlanması, kadının cinsel isteğinde, adet düzeninde, vücut yapısında herhangi bir değişiklik meydana getirmez, bütün bu olaylar eskisi gibi devam eder.

Nasıl Korur?
Kadınlarda yumurtalıktan atılan yumurta hücresi tüplerden geçerek rahme ulaşır. Tüpler kapatılınca, kadının yumurta hücresi erkek tohum hücresiyle birleşemediğinden döllenme olmaz.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Yaklaşık %100 etkilidir. Gebe kalma olasılığı yok denecek kadar azdır. Kolay bir ameliyatla, kadını ömür boyu gebelikten kesin bir şekilde korur. Anne sütüne zararlı etkisi yoktur. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Kalıcıdır, geri dönüşü çok pahalı ve zordur. Uygulanması için ameliyathane ve uzman gerektirir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyucu değildir.

Kimler İçin Uygundur?
Bu işlemi yaptırmaya bilinçli ve gönüllü olarak karar veren çiftler, kesinlikle bir daha çocuk sahibi olmak istemeyenler, çocuk sahibi olması sakıncalı olanlar.

Kimler İçin Uygun Değildir?
İstediği sayıda çocuğu olmayanlar, kendisi ya da eşi, ileride başka çocuk isteyebilecek olanlar, kararından emin olmayanlar, baskı altında karar vermiş olanlar.

Nasıl Uygulanır?
Geri dönüşü olmayan bir aile planlaması yöntemi olduğundan ileride pişmanlık duyulmaması için işlemden önce MUTLAKA DANIŞMANLIK hizmeti alınmalı, bilinçli olarak karar verilmeli ve rıza formu her iki eş tarafından imzalanmalıdır. Göbek altından küçük bir kesi yapılacağı için işlemin yapılacağı yer uyuşturulur. Bazı kuruluşlarda bu ameliyat hasta uyutularak yapılır. Tüplerin bağlanması için göbeğin hemen altından küçük bir kesi yapılır. Karın içinde tüpler bulunarak bağlanıp, kesilerek kapatılır. Bu uygulama için hastanede yatmaya gerek yoktur. Uygulamadan sonraki birkaç gün, uygulama yerinde hafif ağrı olabilir. Gebe olunmadığından emin olunan herhangi bir zamanda ya da doğumdan hemen sonra uygulanabilir.

Vajinal Halka Nedir?
Kadınlık hormonlarını (östrojen ve progesteron) içeren adetin 3–4. günü içinde hazneye konularak uygulanan hormonal bir yöntemdir. Etkinlik süresi 21 gündür. 21 günün sonunda 7 gün ara verip 8. gün yeni bir halka uygulanmalıdır. Başarısızlık oranı; %0,7’dır.

Doğal Gebeliği Önleyici Yöntemler
Doğal gebeliği önleyici yöntemler; Adet döngüsünün fertil ve infertil dönemlerinde, doğal belirtileri gözleyerek gebeliğin planlanması ya da gebeliğin önlenmesine yarayan yöntemlerdir. Kadın fertilite belirtilerini her gün izleyip, kaydederek fertil ve infertil günlerini belirler. Gebelik istenmiyorsa, fertil günlerde cinsel ilişkiden kaçınılır.

1. Servikal Mukus Yöntemi: Servikal mukusun değerlendirilip kaydedilmesine dayanan bir yöntemdir. Kadın gün boyu her tuvalete gidişinde akıntısına dikkat eder, bu akıntıya bir parça tuvalet kâğıdıyla dokunarak uzayıp uzamadığını izler. Vajinada ıslaklığın hissedildiği ilk günden başlayarak, kaygan, ince ve bol mukusun bitiminden sonraki 3 güne kadar cinsel perhiz veya ek yöntem kullanılır.
2. Bazal Vücut Isısı Yöntemi: Ovulasyondan yaklaşık bir gün sonra artan progesteron düzeyleri vücut ısısını 0,2–0,5°C yükseltir ve sonraki adet kanmasına kadar yaklaşık 11–17 gün yüksek kalır. Adet döngüsünü ilk gününden ısı artışının izlendiği 3. günün akşamına kadar cinsel perhiz uygulanır. Bazal vücut ısısı, hassas bir termometreyle, adet döngüsü boyunca, her sabah yataktan kalkmadan önce, ortalama aynı saatlerde ve tercihen oral yoldan ölçülür. Tarih belirtilerek bir çizelgeye kaydedilir. İnfertil dönem başladıktan sonra, kadının ısı ölçmeye devam etmesine gerek yoktur.
3. Takvim Yöntemi: Kadının periyot süresi 6 ay izlenir. Düzenli adet döngüsü olan kadınlarda ovülasyonun genellikle beklenen adet tarihinden önceki 11 ile 17. günler arasında olabileceği hesaplandıktan sonra bu günlerden sperm ve ovumun yaşam süreleri de çıkarılarak infertil günler belirlenir (11–3 periyot süresinden 17+3 gibi).
4. Laktasyonel amenore metodu; Kadın doğumdan sonra tam emzirme kurallarına uygun olarak bebeğini emzirdiğinde %98 oranında koruma sağlar

Tam Emzirme Koşulları
• Bebeğin 6 aylıktan küçük olması,
• Annenin adet görmemesi,
• Bebeği gece ve gündüz her istediğinde günde en az 10-12 kez emzirmesi
• Ek gıda verilmemesi,
• Emzirme aralıklarının gündüz 4, gece 6 saatten uzun olmaması.

Acil Kontrasepsiyon Nedir?
Aşağıdaki durumlarda istenmeyen gebelikten korunmak için acil kontrasepsiyon uygulanır, korunmasız ve plansız bir cinsel ilişki yaşanmışsa, bir aile planlaması yöntemi doğru kullanılmamışsa (günlük hapı içmeyi unutmak, enjeksiyonu geciktirmek gibi), kullanılan aile planlaması yöntemi başarısızlığa uğramışsa (kondom yırtılması gibi), acil kontrasepsiyonda; 1. Hormonal acil kontrasepsiyon (Ertesi gün hapı) ilk 72 saat içerisinde uygulanmalıdır. 2. İlişki sonrası ilk 5 gün içerisinde RİA uygulanmalıdır.

Nasıl Korur?
1. Hormonal acil kontrasepsiyon, döllenmiş yumurtanın rahim içine yerleşmesini önler. Yumurtlamadan önce kullanıldığında yumurta oluşumunu engeller. %75-80 etkilidir.
2. İlişki sonrası RİA uygulaması, döllenmeyi ve döllenmiş yumurtanın rahime yerleşmesini önler. %99 etkilidir.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Güvenlidir, kullanım süresi kısadır, her yaştaki kadınlarda kullanılabilir, ucuzdur, korunmasız cinsel ilişkiden ya da kontraseptif kullanımı sırasında olabilecek kazalardan sonra, istenmeyen gebeliklerin daha oluşmadan önlenmesi için fırsat yaratır.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Hormonal acil kontrasepsiyon, acil olarak, en fazla 3 gün içinde kullanılması gerekir. Tekrar kullanımında kontraseptif etkililiği azalır. Kullanımdan sonra yeni bir korunmasız ilişki ya da kontraseptif yöntem hatası olursa korumaz. Diğer kontraseptif yöntemler kadar etkili değildir, onların yerine kullanılmamalıdır. CYBE’lerden korumaz. Bulantı, kusma gibi yan etkileri vardır. İlişki sonrası RİA uygulamasında ise karın ağrısı, vajinal kanama ve lekelenme olabilir.

Kimler İçin Uygundur?
Korumasız cinsel ilişki yaşayanlar

Kimler İçin Uygun Değildir?
1-Hormonal acil kontrasepsiyon; gebelerde kullanımı uygun değildir.
2-İlişki sonrası RİA uygulaması; yeni bir eşle korunmasız cinsel ilişkiye giren kadınlar, tecavüze uğramış kadınlar, hiç doğum yapmamış kadınlar, CYBE açısından risk altındaki kadınlarda uygun değildir.

Nasıl Kullanılır?
Acil kontrasepsiyon için bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. 1. Hormonal acil kontrasepsiyon (Ertesi gün hapı) ilk 72 saat içerisinde uygulanmalıdır. İlk dozu almadan 1 saat önce bulantı ve kusmayı gidermek için antiemetik alınarak tok karına alınır, 12 saat sonra doz tekrarlanır.
İlk ya da ikinci dozdan sonraki ilk 2 saatte kusma olursa, doz tekrarlanır. 2. İlişki sonrası RİA uygulaması, ilk 5 gün içerisinde uygulanmalıdır. Eğitilmiş sağlık personeli tarafından rahim içine yerleştirilir.

Acil Kontrasepsiyonda Uyarı İşaretleri:
Ağıdaki durumlar oluşursa sağlık kuruluşuna baş vurulmalıdır; Adetinde değişiklik olduğunda, beklenenden daha az miktarda ya da daha kısa süren adet kanaması (gebelik olasılığı), 4 hafta içinde adet olmazsa (gebelik olasılığı), alt karın ya da kasıklarda şiddetli ağrı olursa(ektopik gebelik olasılığı), CYBE semptomları gelişirse (artan vajinal akıntı,dizüri gibi).

ERKEĞE AİT YÖNTEMLER
Kondom (Kaput, Kılıf, Prezervatif) Nedir?

Erkekler tarafından kullanılan, bir çeşit kauçuktan yapılmış, çok ince ve esnek bir kılıftır.

Nasıl Korur?
Cinsel ilişki sırasında erkekten atılan meni içerisindeki erkek tohum hücrelerinin kadının haznesine dökülmesini engelleyerek gebelikten korur.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Doğru kullanıldığında %97 etkilidir. Eşleri cinsel ilişki ile bulaşan enfeksiyonlardan (AIDS, frengi, bel soğukluğu gibi) korur. Erkeklerin aile planlamasına katılımını sağlar. Kullanmak için muayeneye gerek olmayıp, reçetesiz olarak eczane ve büyük alışveriş merkezlerinden kolayca satın alınabilir. Sağlığa hiçbir zararı yoktur, her yaştaki erkekler kullanabilirler.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratabilir. Bazı erkeklerde ereksiyonu güçleştirebilir. Her cinsel ilişkide yeni bir kondom kullanılması gerekir. Yeterli miktarda kondom bulundurulması önceden planlanmalıdır.

Kimler İçin Uygundur?
Korunmak isteyen her yaştaki erkekler, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak isteyenler, başka yöntemleri kullanamayanlar, seyrek cinsel ilişkide bulunanlar, vazektomi sonrası geçici olarak korunması gerekenler.

Kimler İçin Uygun Değildir?
Kauçuğa alerjisi olanlar.

Nasıl Kullanılır?
Kondom kullanmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. Her cinsel ilişki için YENİ açılan bir kondom, sertleşmiş erkeklik organına, kadının haznesine HİÇ temas etmeden önce takılır. Çünkü boşalmadan önceki salgıda aktif erkek tohum hücresi bulunabilir, kondomun ucunda meninin dolacağı rezervuarın, başparmak ve işaret parmağı arasında sıkıştırılarak havası alınmalıdır. Diğer elin baş ve işaret parmakları ile kondomun kenarı penis köküne doğru yuvarlatılarak katları açılmalıdır. Kondomun kaymasıyla içindeki semenin dışarı çıkmaması için ereksiyon kaybolmadan önce, kondom parmaklarla tutularak penis hazneden dışarı çekilmelidir. Kondom bir kere kullanıldıktan sonra atılmalıdır. Yedek kondom bulundurulmalıdır. Kondomu kayganlaştırmak için, herhangi bir yağ, yağlı madde veya vazelin kullanılmamalıdır. Bu maddeler bir kaç saniye içinde kondomun bozulmasına neden olur.

Kondom serin ve karanlık bir yerde saklanmalıdır. Sıcak yerde saklanan kondomlar bozulabilir ve kullanım sırasında spermleri sızdırabilir. Kondomun ambalajı kullanılacağı zaman açılmalıdır. Her cinsel ilişkide YENİ bir kondom kullanılmalıdır.

Erkekte Tohum Kanallarının Bağlanması (Vazektomi) Nedir?
Erkeğin tohum kanallarının ameliyatla bağlanmasıdır. Uygulandıktan sonra erkek artık gebe bırakamaz. Tohum kanallarının bağlanması, erkeğin görünümünde, cinsel arzu ve yeterliliğinde, cinsel doyumunda, erkeklik organının (penisin) sertleşmesinde ve boşalmasında hiçbir değişiklik yapmaz, bütün bu olaylar eskisi gibi devam eder.

Nasıl Korur?
Erkeklerde hayalarda oluşan erkek tohum hücreleri, tohum kanalları bağlanıp kesildiği için, cinsel ilişki sırasında boşalan sıvıya (meniye) geçmez ve kadının yumurtasını dölleyemez. Erkek tohum hücreleri vücut tarafından emilir.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Yaklaşık %100 etkilidir. Gebe bırakma olasılığı yok denecek kadar azdır. Kolay bir ameliyatla, erkeğin kadını gebe bırakması ömür boyu kesin bir şekilde engellenir. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Kalıcıdır, geri dönüşü çok pahalı ve zordur. Koruyuculuğun başlaması hemen olmaz, zaman alır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarda korumaz.

Kimler İçin Uygundur?
Bu işlemi yaptırmaya bilinçli ve gönüllü olarak karar veren çiftler, kesinlikle bir daha çocuk sahibi olmak istemeyenler, çocuk sahibi olması sakıncalı olanlar.

Kimler İçin Uygun Değildir?
İstediği sayıda çocuğu olmayanlar, kendisi ya da eşi, ileride başka çocuk isteyebilecek olanlar, kararından emin olmayanlar, baskı altında karar vermiş olanlar.

Nasıl Uygulanır?
Geri dönüşü olmayan bir aile planlaması yöntemi olduğundan ileride pişmanlık duyulmaması için işlemden önce MUTLAKA DANIŞMANLIK hizmeti alınmalı, bilinçli olarak karar verilmeli ve rıza formu her iki eş tarafından imzalanmalıdır. Vazektomi çok küçük bir ameliyattır. Hayaları örten deri uyuşturularak, ön yüzünde küçük bir delik açılır. Buradan tohum kanalları bulunarak bağlanır ve kesilir. İşlem 10-15 dakika sürer. Deride hiç iz kalmaz. Bu uygulama için hastanede yatmaya gerek yoktur, kişi hemen evine veya işine dönebilir. İşlem yapıldıktan sonraki ilk 20 boşalma süresince (yaklaşık 3 ay) ek bir yöntemle korunulmalıdır.

Çünkü tohum kanallarında kalan erkek tohum hücreleri gebeliğe neden olabilir. Yirmi boşalmadan sonra mümkünse vazektomi uygulanan klinikte erkek tohum hücresi sayımı yaptırmak gerekir. Sayımda erkek tohum hücresi görülmüyorsa artık başka bir ek yöntemle korunmaya gerek yoktur.

Geri Çekme (Dışarı Boşalma) Nedir?
Cinsel ilişki sırasında boşalma olayından önce erkeğin organını hazneden çıkararak dışarıya boşalmasıdır.

Nasıl Korur?
Erkeğin menisi hazne dışına boşaldığı için erkek tohum hücreleri kadının yumurtasını dölleyemez.

Olumlu Yönleri Nelerdir?
Yan etkisi yoktur. Erkeğin aile planlamasına katılımını sağlar.

Olumsuz Yönleri Nelerdir?
Koruyuculuğu modern yöntemlere oranla çok daha azdır. Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratır. Çiftin sürekli gebe kalma endişesi yaşamasına neden olur. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korumaz.

Kimler İçin Uygundur?
Bu yöntemi daha önce başarı ile kullanmış olanlar, ilişki sırasında boşalmasını kontrol edebilen erkekler.

Kimler İçin Uygun Değildir?
Daha önce bu yöntemle korunurken istenmeyen bir gebelik yaşamış olan çiftler.

Nasıl Uygulanır?
Geri çekme yöntemini kullanmaya başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır. İlişki sırasında erkek boşalacağını fark ettiğinde organını (penis) hazneden dışarıya çıkarır ve dışarıya boşalır.

Gebeliğin Sonlandırılması: Kürtaj
Kürtaj “kazımak” anlamına gelir. Kanama bozukluklarında ve menopoz sonrası kanamalarda teşhis amaçlı olarak ya da gebe kalamama (infertilite) araştırmalarında yumurtlama olup olmadığını anlamak için kürtaj uygulanabilir. Kürtaj denildiğinde genellikle rahim içerisinden doku almak suretiyle yapılanlar değil, gebeliğin sonlandırılması amacıyla yapılan kürtaj anlaşılır. Bu tür bir kürtaj, gebeliğin başlangıcında, vajinadan girerek ceninin ve rahmin iç yüzeyinin alınması şeklinde uygulanan bir ameliyattır.
Çiftler, etkili doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgi edinmeli ve bu konuda sorumluluklarını karşılıklı yerine getirmelidir. Zira kürtaj kesinlikle bir doğum kontrol yöntemi değildir.
Ülkemizde gebelik sonlandırılması amacı ile yapılan kürtajlar kanun ile tanımlanmış ve sınırlandırılmıştır. Buna göre sadece 10 haftanın sonuna kadar olan gebeliklerde kanunlar kürtaja izin vermektedir. Kürtaj için 18 yaşından büyük ve evli olan kadınlarda hem kendisinin hem de eşinin rızası gerekir. Evli olmayan kadınlar sadece kendi rızaları ile kürtaj olabilirler. 18 yaşından küçükler ise ancak veli veya vasilerinin onayı ile kürtaj olabilirler. Kürtaj bir mahkeme sonucu verilmiş bir karar ise işlemden önce mahkeme kararının tebliği gerekir.
Gebelik süresi on haftayı geçen kadınlarda ise kürtaj yapılamaz. Bu durumdaki kadınlarda, ancak, Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin 18/12/1983 tarih ve 18255 sayılı Tüzük’e ekli (2) sayılı listede sayılan hastalıklardan birinin bulunması hâlinde ve kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından kürtaj yapılabilmektedir. Hastalığın, kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla bu hastalığın ilişkin olduğu uzmanlık dalından bir hekimin birlikte hazırlayacakları, kesin klinik ve laboratuvar bulgulara dayanan, gerekçeli raporlarla saptanması zorunludur. Aksi hâlde hem işlemi yapan hem de yaptıran için ciddi cezai yaptırımlar vardır.

Kürtajın Anne Açısından Riskleri
• Kanama, rahim delinmesi ve enfeksiyon
• Daha sonraki gebeliklerde düşük veya erken doğum ihtimali
• Rahim iç yüzünün hasar görmesi nedeniyle âdet bozuklukları, dış gebelik, doğum sırasında plasentanın ayrılma problemi
Kürtaj sonrası sendromu (uyku bozuklukları, suçluluk duygusu, depresyon, madde bağımlılığı vb., hatta intihar).